Naredbom Štaba Drugog udarnog korpusa, Brigada je formirana u Dragovića Polju, opština Kolašin, od iskusnih boraca i dobrovoljaca, pretežno mladih ljudi Komskog, Zetskog, Durmitorskog, Nikšićkog i Kolašinskog narodnooslobodilačkog partizanskog odreda, ukupne jačine 650 boraca svrstanih u četiri bataljona. Kasnije se Brigadi priključilo i 75 boraca Lovćenskog NOP odreda.
Brigada je odmah ušla u sastav Treće udarne divizije. Formiranju su prethodile temeljne organizacione, kadrovske, vojne i političke pripreme u Štabu Drugog udarnog korpusa. Pripreme su obuhvatale borački i komandni sastav koji je bio iz Četvrte i Pete crnogorske udarne brigade, zatim formiranje partijskih i skojevskih organizacija po principu četa. Trećinu ukupnog borbenog sastava sačinjavali su skojevci i partijci. Sanitetsko i intendantsko obezbjeđenje je detaljno razrađeno u pripremnoj fazi.
O značaju formiranja Brigade u Dragovića Polju ukazuje i prisustvo potpredsjednika ZAVNO Crne Gore i Boke Boža Ljumovića, komandanta Treće udarne divizije Radovana Vukanovića i političkog komesara Jova Kapičića.
Komandant Brigade na dan formiranja bio je major Vojin Vojo Todorović koji je tu dužnost obavljao do 10. jula 1944. godine, a politički komesar Milisav Koljenšić do 29. januara 1945. godine. U toku rata dužnost komandanta Brigade obavljali su Vojislav Đurašević do 2. decembra 1944. godine i Dušan Dragović od 14. decembra 1944. godine. Poslije 29. januara 1945. godine pa do kraja rata dužnost političkog komesara vršio je Pejo Raičević.
Na borbenom putu Brigada je prešla više hiljada kilometara, borbom i maršem od albanske do austrijske granice. Odmah po formiranju Brigada je upućena u reon Podgorice, gdje se, uz česte žestoke borbe na terenu Kuča, Bratonožića, Pipera, Bjelopavlića i Lijeve Rijeke, zadržala do kraja avgusta 1944. godine.
Krajem ljeta 1944. godine Brigada dejstvuje u reonu Vasojevića, oslobađa Berane i Andrijevicu, učestvuje u Durmitorskoj operaciji, a od septembra se izmješta u Sandžak i u oktobru i novembru iste godina oslobađa Rožaje, Tutin, Plav i Gusinje. I pored gubitaka, brojno stanje Brigade stalno narasta, tako da krajem oktobra Brigada broji više od 1.300 boraca.
Borbeni put je ponovo vraća u Kuče i Bratonožiće, gdje zajedno sa Petom crnogorskom udarnom brigadom, u decembru, vodi krvave borbe sa 297. njemačkom divizijom i 21. brdskim korpusom. Krajem januara 1945. godine, Brigada prelazi u Bosnu gdje, u okviru Sarajevske operacije, 6. aprila oslobađa Sarajevo. Nastavlja progon neprijatelja preko Bosanske Krajine i Korduna, vodi teške borbe kod Generalskog Stola, za oslobođenje Karlovca i preko Metlike i Novog Mesta dolazi do Zidanog Mosta.
I nakon kapitulacije Njemačke, Brigada nastavlja borbeni put na teritoriji Slovenije radeći na razoružavanju neprijateljskih jedinica, sakupljanju naoružanja i ratne tehnike i čišćenju terena od zaostalih neprijateljskih snaga.
Borbeni put završila je na granici Austrije, kod prevoja Ljubej 17. maja 1945. godine. U toku borbenih dejstava Brigada je nanijela gubitke neprijatelju od 5.480 mrtvih, 1.910 ranjenih i oko 15.860 zarobljenih. Zaplijenila je ogromnu količinu oružja i ostale ratne tehnike.
Kroz Brigadu je prošlo više od 2.500 boraca, od kojih su 564 položila živote za slobodu zemlje, 1.258 je ranjenih i 25 nestalih. Brigada je dostojno slijedila tradicije i put Savine divizije i kroz nacionalni sastav simbolizovala bratstvo i jedinstvo jugoslovenskih naroda.
Za značajan doprinos NOB-u i revoluciji, Deveta crnogorska narodnooslobodilačka udarna brigada je odlikovana Ordenom zasluga za narod sa zlatnom zvijezdom i Ordenom bratstva i jedinstva sa zlatnim vijencem. Dva ratna komandanta — Vojin Vojo Todorović, komandant Brigade i Vasilije Pejović, komandant Prvog bataljona, proglašeni su narodnim herojima. Iz njenih redova iznikli su renomirani politički i vojni kadrovi u toku rata i poslije oslobođenja.