Junaci bitke na Pljevljima postali su primjer borbe partizanskih jedinica u Crnoj Gori. Žrtve, 218 poginulih boraca i 269 ranjenih, među kojima četiri narodna heroja, uz 159 ubijenih civila, ne smiju biti zaboravljeni — rekao je potpredsjednik Saveza udruženja boraca Narodnooslobodilačkog rata i antifašista Crne Gore Milojica Dakić na obilježavanju 83. godišnjice Pljevaljske bitke na Stražici, kojem je prisustvovalo oko 200 članova SUBNORA i antifašista iz svih crnogorskih opština.
Dakić je podsjetio da je Bitka na Pljevljima najveća vojna operacija poslije 13-julskog ustanka u Crnoj Gori, Jugoslaviji i okupiranoj Evropi 1941. godine.
— Napad na italijanski garnizon izvršile su jedinice Crnogorskog NOPO za operacije u Sandžaku, sastavljene od devet bataljona boraca iz svih krajeva Crne Gore, potpomognute Pljevaljskom partizanskom četom. U zoru 1. decembra 3.690 boraca napalo je grad koji su italijanske jedinice utvrdile rovovima, bodljikavom žicom, mitraljeskim gnijezdima i reflektorima — rekao je Milojica Dakić.
Neustrašivi partizani
Naglasio je da su, uz velike napore i neizmjernu hrabrost, partizani neustrašivo jurišali na neprjateljska uporišta.
— Komandant italijanske divizije „Pusterija”, u svom izvještaju od 10. decembra piše: „Komunistički bataljoni su u masama vršili pritisak na periferiju, dok su u unutrašnjosti mjesta, tzv. „vodovi smrti” (bombaška odjeljenja) uz pripomoć pojedinih mještana, vršili žestoke i uporne napade na sve komande i posade…komande i posade vidjele su na malom odstojanju neprijateljske talase, koji su, ne obazirući se na krvave gubitke, obnavljali napade”.
Potpredsjednik SUBNORA istakao je da odlučnost da se pruži otpor okupatoru i odbrani domovina, želja za slobodom i pobjedom, ispoljena borbenost i hrabrost, svrstavaju ovu bitku u najslavnije borbe u crnogorskoj istoriji.
— Ratni moral boraca bio je izuzetan. Ni jedan nije živ pao u ruke neprijatelja, a partizani nijesu strijeljali ni jednog zarobljenog Italijana. Za razliku od njih, neprijatelj je strijeljao sve zarobljene i teško ranjene, a kao znak odmazde, u toku borbe i sjutradan, ubio je 60 građana Pljevalja i okoline i neprijatelju su nanijeti znatni gubici: 252 poginula i 88 zarobljenih Italijana — kazao je Dakić.
Podsjetio je da, po značaju, bitka na Pljevljima prevazilazi granice Crne Gore.
— Imala je snažan odjek i uticaj na dalji tok antifašističke borbe u drugim krajevima Jugoslavije. Razbuktavala se partizanska borba u Sandžaku. Crnogorski NOPO je vezao okupatorske snage, ne dozvolivši im da intervenišu protiv partizanskih odreda koji su se povlačili iz Srbije, iz klopke njemačkih kaznenih jedinica, potpomognutih četnicima, nedićevcima i ljotićevcima.
Sedamsto boraca Crnogorskog NOPO, poslije bitke na Pljevljima, ostalo je u Sandžaku, dok ih je 320 je 21. decembra u Rudom, ušlo u sastav 1. i 2. bataljona formirane Prve proleterske brigade. Poslije bitke, neprijatelj je bio prisiljen da evakuiše garnizone u Foči, Rudom, Goraždu, Čajniču i Novoj Varoši.
Osuda revidiranja istorije
Dakić je poručio da danas, 83 godine poslije te legendarne bitke, neki u Crnoj Gori omalovažavaju i negiraju pravednu borbu za oslobođenje i veličanstvenu pobjedu nad fašizmom. SUBNORA Crne Gore s ponosom ističe značaj NOB-a za oslobođenje države, emancipaciju društva i njenih građana.
— S pijetetom podsjećamo na brojne žrtve, njihovu hrabrost, želju za slobodom i odlučnost da se odupru surovom okupatoru. Osuđujemo i suprotstavljamo se pokušajima oživljavanja aveti prošlosti, obnovi i rehabilitaciji ratnih zločina i zločinaca, revidiranju istorije i omalovažavanju značaja NOB-a — rekao je potpredsjednik crnogorske boračke organizacije.
Poručio je da žele budućnost da grade u suverenoj, građanskoj, multietničkoj, antifašističkoj i evropskoj Crnoj Gori, koja počiva na vladavini prava, razumijevanju i toleranciji među gradanima. Iste želje motivisale su i učesnike ove istorijske bitke da krenu u oslobodilački pohod.
— Neka ostane za vječno pamćenje poruka sa ovog spomenika: Pred veličinom vaše žrtve, pred zamahom vašeg pregnuća, mi stavljamo naše borbene zastave i kažemo, vječna vam hvala drugovi — poručio je Milojica Dakić.
Svečanost na Stražici organizovali su UBNORA iz Pljevalja i Udruženje građana „20. novembar”.
Radmila Uskoković-Ivanović